Viêm nha chu có lây không?
Viêm nha chu không lây trực tiếp như bệnh truyền nhiễm thông thường, nhưng vi khuẩn gây bệnh có thể truyền từ người này sang người khác qua nước bọt. Khác với cúm hay cảm lạnh, bạn không "bắt" viêm nha chu chỉ vì ở gần hoặc trò chuyện với người bệnh. Bệnh phát triển khi mảng bám vi khuẩn tích tụ ở vùng nướu và phản ứng viêm kéo dài, cùng với các yếu tố nguy cơ của mỗi người. Vì vậy, việc nhận vi khuẩn qua nước bọt không đồng nghĩa với việc sẽ mắc bệnh.
Cách hiểu này giúp bạn giữ được sự thoải mái trong sinh hoạt gia đình, đồng thời biết vì sao vẫn nên có vài thói quen vệ sinh riêng. Phần kế tiếp nói cụ thể về những tình huống vi khuẩn có thể truyền qua nước bọt.
Vi khuẩn truyền qua nước bọt trong những tình huống nào?
Vi khuẩn có thể truyền qua nước bọt khi dùng chung đồ vệ sinh răng miệng cá nhân, khi hôn, và có thể qua đồ ăn uống chạm vào nước bọt. Bảng dưới đây liệt kê ba nhóm tình huống thường được nhắc đến và cách xử lý nhẹ nhàng.
| Tình huống | Khả năng truyền vi khuẩn qua nước bọt | Cách xử lý gợi ý |
| Dùng chung bàn chải, tăm, đồ vệ sinh răng miệng | Có thể | Mỗi người dùng đồ riêng |
| Hôn | Có thể | Không cần kiêng khem quá mức; giữ vệ sinh răng miệng đều đặn |
| Dùng chung ly, chén, đũa, muỗng hoặc ăn chung mâm | Có thể, vì nước bọt có thể mang vi khuẩn và đồ ăn uống có thể chạm vào nước bọt | Dùng đồ riêng khi thuận tiện; không cần xa lánh bữa ăn gia đình |
Nguy cơ này có ở bất kỳ cặp vợ chồng, cha mẹ và con cái nào sống chung, và không phải lỗi của ai. Như đã nói, nhận vi khuẩn không đồng nghĩa với việc mắc bệnh, nên bạn không cần xa lánh; dùng đồ riêng và giữ vệ sinh là đủ. Còn khi nhiều người trong một nhà cùng bị bệnh, lý do có thể không chỉ nằm ở nước bọt, như phần dưới đây.
Nhiều người trong nhà cùng bị viêm nha chu là do lây hay do yếu tố khác?
Khi nhiều người trong nhà cùng bị viêm nha chu, nguyên nhân có thể là truyền vi khuẩn qua nước bọt, yếu tố nguy cơ chung của cả nhà, hoặc cả hai, và không ai kết luận được cho từng gia đình nếu chưa khám. Hai cơ chế này khác nhau nên cần được tách ra.
| Cơ chế | Ví dụ |
| Truyền vi khuẩn qua nước bọt | Dùng chung đồ vệ sinh răng miệng, hôn |
| Yếu tố nguy cơ chung | Cơ địa, di truyền, thói quen vệ sinh giống nhau, hút thuốc trong gia đình |
Vì vậy, nếu cả nhà cùng có nướu sưng chảy máu, bạn không cần đoán xem ai "làm lây" cho ai. Cách hợp lý hơn là cả nhà cùng khám định kỳ để bác sĩ đánh giá từng người. Nguyên nhân tổng thể được giải thích ở bài nguyên nhân viêm nha chu. Biết được điều này, bạn có thể tìm cách bảo vệ người thân như sau.
Làm sao bảo vệ người thân mà không cần xa lánh?
Bạn có thể bảo vệ người thân bằng thói quen riêng về đồ vệ sinh, chăm sóc răng miệng đều đặn và kiểm tra nha chu định kỳ cho cả gia đình. Phần này gồm ba thói quen đơn giản: dùng đồ riêng, kiểm soát mảng bám hằng ngày và cùng đi khám.
Thứ nhất, mỗi người dùng bàn chải và đồ vệ sinh răng miệng riêng, và không dùng chung. Thứ hai, người đang bị viêm nha chu nên kiểm soát mảng bám hằng ngày bằng cách đánh răng đúng kỹ thuật và làm sạch kẽ răng; đây cũng là phần giúp giữ kết quả sau điều trị, xem bài cách chăm sóc viêm nha chu tại nhà. Thứ ba, khi một thành viên được chẩn đoán, các thành viên còn lại có thể cân nhắc khám răng miệng định kỳ để phát hiện sớm nếu có dấu hiệu.
Nhiều người hỏi sau khi điều trị xong thì có còn truyền vi khuẩn cho người thân không. Điều trị giúp kiểm soát viêm và giảm lượng mảng bám, nhưng vi khuẩn trong miệng vốn có ở mọi người, nên thói quen dùng đồ riêng và duy trì vệ sinh vẫn hữu ích, và bài này không hứa "hết lây". Nhiều hướng dẫn chuyên môn thường hẹn tái khám định kỳ vài tháng một lần; lịch cụ thể do bác sĩ Dental Fam hẹn theo tình trạng của từng người.
Những thói quen này nhẹ nhàng và duy trì được lâu dài, không đòi hỏi ai phải thay đổi cách sống. Nếu bạn muốn biết mình hoặc người thân đã có dấu hiệu nào chưa, phần sau sẽ gợi ý.
Khi nào bạn hoặc người thân nên đi khám?
Bạn nên sắp xếp thăm khám khi thấy nướu sưng đỏ, chảy máu, hôi miệng dai dẳng, nướu tụt, răng lung lay hoặc có mủ giữa răng và nướu. Nếu có mủ, bạn nên để nha sĩ kiểm tra sớm. Các dấu hiệu này được trình bày đầy đủ ở bài dấu hiệu viêm nha chu. Chỉ bác sĩ mới xác định được đó là viêm nướu hay viêm nha chu, dựa trên số đo và phim X-quang.
Biết nên khám khi nào rồi, bạn có thể tham khảo cách Dental Fam tiếp nhận và điều trị.
Dental Fam hỗ trợ bạn và gia đình như thế nào?
Dental Fam là nha khoa gia đình tại Nha Trang, nơi các thành viên có thể cùng thăm khám trong một không gian. Tại đây, bác sĩ đo độ sâu túi nha chu (khe sâu giữa răng và nướu), đánh giá mức mất bám dính (răng mất dần chỗ bám), kiểm tra chảy máu khi thăm dò và chụp X-quang phục vụ điều trị miễn phí, rồi chỉ định hạng mục phù hợp: không phẫu thuật, LASER (tia laser) hoặc có phẫu thuật, từ 500.000đ mỗi răng, đã gồm khám và tư vấn.
Viêm nha chu không lây trực tiếp như bệnh truyền nhiễm thông thường, nhưng vi khuẩn có thể truyền qua nước bọt khi dùng chung đồ vệ sinh hoặc hôn. Bạn không cần xa lánh người thân; dùng đồ vệ sinh riêng, giữ vệ sinh răng miệng đều và khám nha chu định kỳ là đủ để chủ động bảo vệ cả nhà. Nếu bạn hoặc người thân có nướu sưng, chảy máu hay hôi miệng kéo dài, hãy đặt lịch khám tại Dental Fam để bác sĩ đánh giá, điều trị từ 500.000đ mỗi răng.
Dental Fam - Family Clinic
- Địa chỉ: NƠTT 28, 29, 30, khu đô thị Phước Long A, Nha Trang, Khánh Hòa
- Hotline: +84 582 582 345 / +84 983 001 768
- Email: info@dentalfam.vn