Nha sĩ phân loại viêm nha chu như thế nào?
Nha sĩ phân loại viêm nha chu bằng hai thông tin: Stage cho biết bệnh đã tiến xa đến đâu, Grade cho biết bệnh tiến triển nhanh hay chậm. Cách này đầy đủ hơn việc chỉ gọi nhẹ hoặc nặng. Phần dưới giải thích Stage, Grade và cách đọc kết quả kết hợp cả hai.
Stage cho biết điều gì?
Stage (giai đoạn I đến IV) cho biết mức độ nặng và độ phức tạp của bệnh tại thời điểm khám. Bác sĩ dựa vào mức mất bám dính (mức răng mất dần chỗ bám vào mô nâng đỡ), mức tiêu xương trên phim X-quang, việc mất răng do nha chu và những yếu tố làm ca bệnh phức tạp hơn. Stage càng cao thì mô nâng đỡ mất càng nhiều và việc điều trị càng phức tạp.
Grade cho biết điều gì?
Grade (mức độ A đến C) cho biết bệnh có nhiều khả năng tiến triển chậm hay nhanh. Bác sĩ cân nhắc tốc độ mất mô, các yếu tố nguy cơ như hút thuốc hay đái tháo đường kiểm soát kém. Hai người cùng Stage vẫn có thể khác Grade, nên kế hoạch theo dõi có thể khác nhau.
Cách đọc kết quả "Stage II, Grade B"
Kết quả "Stage II, Grade B" có thể hiểu đơn giản là bệnh ở mức lan rộng và phức tạp trung bình (Stage II), với tốc độ tiến triển ở mức trung gian (Grade B). Bạn có thể hình dung Stage như "đang ở tầng mấy" và Grade như "đang đi nhanh hay chậm".
Hai thông tin này bổ sung cho nhau và giúp bác sĩ lên kế hoạch điều trị, theo dõi. Stage và Grade không phải nhãn cố định vĩnh viễn: bác sĩ đánh giá lại khi tình trạng thay đổi hoặc khi tái khám.
Nhiều hướng dẫn chuyên môn thường hẹn tái khám định kỳ vài tháng một lần; lịch cụ thể do bác sĩ Dental Fam hẹn theo tình trạng của từng người. Để bạn dễ hình dung, bảng dưới đây đối chiếu cách gọi quen thuộc với hai hệ thống này.
Viêm nha chu nhẹ, nặng, mãn tính, cấp tính ứng với Stage và Grade nào?
Cách gọi "nhẹ" thường gần với Stage I đến II, "nặng" gần với Stage III đến IV, còn "mãn tính" và "cấp tính" liên quan nhiều hơn đến Grade và diễn tiến. Bảng dưới là bảng đối chiếu tham khảo, không dùng để tự chẩn đoán.
| Cách gọi quen thuộc | Gần với | Mất bám dính kẽ răng (tham khảo) | Ý nghĩa |
| Nhẹ | Stage I | 1 đến 2 mm | Giai đoạn đầu, mô nâng đỡ mới mất ít |
| Trung bình | Stage II | 3 đến 4 mm | Mất bám dính rõ hơn, cần điều trị chuyên môn |
| Nặng | Stage III đến IV | Từ 5 mm | Mất mô và xương nhiều, có thể ảnh hưởng ăn nhai, phức tạp hơn |
| Mãn tính | Thường gần Grade A hoặc B | Không xác định theo số đo | Tiến triển chậm, là dạng phổ biến |
| Cấp tính | Thường gần Grade C hoặc đợt áp xe nha chu | Không xác định theo số đo | Bùng phát nhanh, có thể kèm ổ mủ |
Không xác định giai đoạn chỉ bằng con số. Con số mất bám dính chỉ là một phần thông tin. Bác sĩ còn kết hợp mức tiêu xương trên X-quang, việc mất răng do nha chu và các yếu tố phức tạp của từng người. Để hiểu rõ hai dạng cuối cùng trong bảng, phần tiếp theo so sánh mãn tính và cấp tính.
Viêm nha chu mãn tính và cấp tính khác nhau thế nào?
Viêm nha chu mãn tính tiến triển chậm và phổ biến, còn viêm nha chu cấp tính bùng phát nhanh và có thể kèm áp xe. Hai từ này nói về diễn tiến của bệnh, không phải mức độ nặng hay nhẹ. Viêm nha chu mãn tính có thể âm thầm trong thời gian dài rồi mới có biểu hiện rõ, còn dạng cấp tính thường khiến người bệnh thấy khó chịu rõ ngay, ví dụ nướu sưng và có mủ.
Vì vậy, "mãn tính" không đồng nghĩa với nhẹ, và "cấp tính" cũng không tự động là nặng nhất. Nếu bạn thấy các dấu hiệu này, hãy đối chiếu tại bài dấu hiệu viêm nha chu. Vì diễn tiến và mức độ là hai thông tin khác nhau, việc tự gắn nhãn dễ dẫn đến nhầm lẫn, như phần sau cho thấy.
Vì sao không nên tự phân loại mức độ viêm nha chu?
Bạn không nên tự phân loại vì tổn thương chính nằm dưới nướu và trong xương, mắt thường không thấy. Nướu nhìn có vẻ chỉ hơi đỏ nhưng mất bám dính hoặc tiêu xương có thể đã diễn ra, và ngược lại.
Để xác định đúng, bác sĩ cần đo độ sâu túi nha chu, đánh giá mất bám dính, kiểm tra độ lung lay và chụp X-quang ngay trong buổi thăm khám và chẩn đoán, và có thể bổ sung phương tiện chẩn đoán khác nếu thấy cần.
Mức độ ảnh hưởng đến hướng điều trị như thế nào?
Hướng điều trị được chọn theo tình trạng thực tế của từng răng, không chỉ theo tên gọi nhẹ hay nặng. Tại Dental Fam, bác sĩ chỉ định một trong ba hạng mục: không phẫu thuật từ 500.000đ mỗi răng, LASER (điều trị bằng tia laser) từ 1.000.000đ mỗi răng và có phẫu thuật từ 2.000.000đ mỗi răng, đã gồm khám và tư vấn. LASER khác ở công nghệ, không phải bước nâng cấp và không có nghĩa bệnh nặng hơn.
Nếu răng cần phẫu thuật ngay từ đầu, bác sĩ chỉ định phẫu thuật mà không bắt buộc điều trị không phẫu thuật trước. Với ca nặng, bạn xem thêm bài điều trị viêm nha chu nặng. Phần tóm lại dưới đây nêu những điểm chính.
Nhẹ, nặng, mãn tính, cấp tính là cách gọi quen thuộc, còn nha sĩ phân loại viêm nha chu theo Stage I đến IV và Grade A đến C. Stage cho biết mức độ, Grade cho biết tốc độ tiến triển, và không xác định giai đoạn chỉ bằng con số. Tổn thương nằm dưới nướu nên bạn không nên tự phân loại.
Tại Dental Fam, bác sĩ đo, chụp X-quang rồi chọn hạng mục phù hợp, từ 500.000đ mỗi răng. Hãy đặt lịch khám để biết mình ở giai đoạn nào.
Dental Fam - Family Clinic
- Địa chỉ: NƠTT 28, 29, 30, khu đô thị Phước Long A, Nha Trang, Khánh Hòa
- Hotline: +84 582 582 345 / +84 983 001 768
- Email: info@dentalfam.vn